Ontslagvergoeding

Ontslagvergoeding, voor wie?

Wanneer heeft u recht op een ontslagvergoeding

Als uw werkgever afscheid wilt nemen, dan zijn er verschillende wegen om dit te bereiken. In sommige gevallen zal dit betekenen dat uw werkgever een ontslagvergoeding aan u moet verstrekken. Deze vergoeding dient om het toekomstig inkomstenverlies op te vangen. Een aantal situaties waarin u een ontslagvergoeding zult ontvangen, zijn:

  1. Individueel ontslag via de kantonrechter
  2. Collectief ontslag met een sociaal plan
  3. Ontslag met wederzijds goedvinden
  4. Kennelijk onredelijk ontslag via de kantonrechter

1. Individueel ontslag via de kantonrechter

Een manier waarop uw werkgever u kan ontslaan is door ontbinding aan te vragen bij de kantonrechter. Dit mag omwille van een dringende reden (geldt ook voor ontslag op staande voet) of veranderende omstandigheden die tot consequentie hebben dat de arbeidsovereenkomst ‘billijkheidshalve’ behoort te eindigen (bv. een verstoorde arbeidsrelatie of disfunctioneren). Een ontbindingsprocedure duurt maximaal 8 weken, en resulteert vaak in een ontbinding waarbij u een ontslagvergoeding ontvangt. De hoogte van de ontslagvergoeding is niet wettelijk vastgelegd, maar wordt berekend op basis van de kantonrechtersformule. De kantonrechter heeft zelf de vrijheid om te bepalen hoe de ontslagvergoeding wordt bepaald en hoe hoog deze wordt. 

Ontslag persoonlijke redenen

De volgende redenen kunnen worden aangevoerd voor ontslag wegens persoonlijke redenen:

  • Het onvoldoende functioneren van de werknemer (disfunctioneren)
  • Langdurige arbeidsongeschiktheid
  • Regelmatig ziekteverzuim
  • Nalatigheid of verwijtbaar handelen
  • Ernstige gewetensbezwaren
  • Een verstoorde werkrelatie tussen bijvoorbeeld werkgever en werknemer

 2. Collectief ontslag met een sociaal plan

Er wordt gesproken van collectief ontslag wanneer binnen een vestiging 20 personen of meer binnen drie maanden ontslag krijgen. Voor collectief ontslag dient de werkgever aanvraag te doen bij het UWV WERKbedrijf. Aanvraag moet vergezeld worden van een schriftelijke onderbouwing. Wanneer UWV WERKbedrijf goedkeuring verleent kan worden overgegaan tot ontslag. De werkgever zal hiervoor een sociaal plan samenstellen. In het sociaal plan worden de consequenties van een reorganisatie bepaald voor alle werknemers die erdoor getroffen worden. In een sociaal plan staat welke ontslagvergoeding de ontslagen werknemers ontvangen. 

Ontslagvergoeding is onderdeel van het sociaal plan

Onderdelen in een sociaal plan zijn onder andere de ontslagvolgorde, werk-naar-werk-begeleiding, de ontslagvergoeding en de correctiefactor die daarbij wordt gebruikt. De correctiefactor bepaalt hoe hoog de ontslagvergoeding uiteindelijk wordt. De correctiefactor ligt vaak tussen 0 en 1,5. De hoogte van de correctiefactor wordt uitonderhandeld tussen werkgever, de vakbonden en de ondernemingsraad en wordt mede bepaald door de financiële positie van de werkgever, de verleende mogelijkheden tot scholing en het doel van de reorganisatie. 

 U bent het niet eens met de uitkomst van het sociaal plan

Als de werkgever het sociaal plan eenzijdig opstelt en de werknemer is het oneens met de uitkomst, dan kan de werknemer zelf naar de kantonrechter stappen. De kantonrechter kan geneigd zijn om de ontslagvergoeding te herzien. Wanneer vakbonden en ondernemingsraad meeonderhandeld hebben over het sociaal plan en hun akkoord hebben gegeven, zal de kantonrechter slechts bij hoge uitzondering afwijken van de bepalingen uit het sociaal plan. Dit zal alleen gebeuren als het sociaal plan bij een individuele situatie tot onaanvaardbare resultaten leidt. 

3. Ontslag met wederzijds goedvinden

Ontslag met wederzijds goedvinden houdt in dat de werkgever en werknemer samen bepalen hoe ze uit elkaar gaan. Hierbij komen ze in onderling overleg overeen hoe hoog de ontslagvergoeding wordt. Deze kan gebaseerd zijn op de kantonrechtersformule. Hierbij zal een vaststellingsovereenkomst worden opgemaakt. Hierin staat de reden tot beëindiging en alle overeengekomen voorwaarden, zoals de ontslagvergoeding. Voordeel van deze procedure is dat het snel verloopt omdat de gang naar de kantonrechter achterwege blijft. 

Vaststellingsovereenkomst ontslag

In een vaststellingsovereenkomst bij ontslag staan de voorwaarden die gelden voor de beëindiging van de arbeidsovereenkomst, zoals de beëindigingdatum -dit is de precieze datum waarop de arbeidsovereenkomst wordt beëindigd -en de ontslagvergoeding. Een werknemer kan in overleg met de werkgever een ontslagvergoeding meekrijgen, waarbij over de hoogte kan worden onderhandeld. Ook is het mogelijk dat de werknemer nog een tijd op de loonlijst blijft staan, zonder dat daar enige arbeid tegenover staat. In dat geval zal de beëindigingdatum een paar maanden vooruit worden geschoven. Ook maakt men afspraken over de eindafrekening. Hierin staan zaken zoals het vakantiegeld naar rato, eventueel niet-genoten vakantiedagen, een eventuele dertiende maand en mogelijke bonusafspraken.    

Ook het concurrentiebeding, vrijstelling van werkzaamheden, een positief getuigschrift, geheimhouding en een finale kwijting kunnen worden opgenomen in een vaststellingsovereenkomst bij ontslag met wederzijds goedvinden. Ook moet de werknemer rekening houden met de ingangsdatum van de WW-uitkering. De werknemer heeft namelijk pas recht op deze uitkering na afloop van de fictieve opzegtermijn.

4. Na ontslag via het UWV WERKbedrijf: ontslagvergoeding bij kennelijk onredelijk ontslag

Als uw werkgever ontslag aanvraagt via het UWV WERKbedrijf, heeft u geen recht op een ontslagvergoeding. Echter, als er sprake is van kennelijk onredelijk ontslag, kunt u binnen 6 maanden na beëindiging van de arbeidsovereenkomst een kennelijk onredelijk ontslagprocedure starten. Als de kantonrechter u gelijk geeft, wat wil zeggen dat uw ontslag kennelijk onredelijk is, zal deze een vergoeding toekennen. Een ontslag is kennelijk onredelijk indien de gevolgen van het ontslag voor de werknemer de belangen van de werkgever bij opzegging fors overstijgen. Dit is onder andere afhankelijk van de leeftijd, de arbeidsmarktpositie, en de duur van het dienstverband van de werknemer. 

 Kennelijk onredelijk ontslag

Toekenning van een vergoeding bij kennelijk onredelijk ontslag wordt niet gedaan op basis van een vaste regeling. In verleden zijn er vaste formules opgezet, maar deze zijn in de prullenbak verdwenen omdat beleidsmakers te kennen hebben gegeven dat in elke situatie apart bekeken moet worden hoe veel schade de werknemer heeft geleden door het ontslag.

Kennelijk onredelijk ontslag procedure

De procedure wegens kennelijk onredelijk ontslag loopt als volgt. De werknemer moet binnen zes maanden na ontslag zijn zaak bij de kantonrechter indienen. De werknemer brengt eerst een dagvaarding uit. Dit is een officieel document dat wordt opgesteld door een arbeidsrecht jurist. In de dagvaardig wordt de werkgever opgeroepen om voor de rechter te verschijnen. Vervolgens verschijnen er één of meerdere schriftelijke rondes. En tot slot is er een mondelinge behandeling van de zaak. Hierna zal de rechter uitspraak doen.

 Wanneer heeft u GEEN recht op een ontslagvergoeding

Er zijn een aantal situaties waarin uw werkgever u kan ontslaan zonder een ontslagvergoeding te betalen. Dit is het geval bij een ontslagaanvraag via het UWV WERKbedrijf (uitgezonderd kennelijk onredelijk ontslag), bij niet-verlengen van een tijdelijk contract, ontslag op staande voet, ontslag gedurende de proeftijd, en bij ontslag via de kantonrechter met een correctiefactor van 0. 

 Ontslag via het UWV WERKbedrijf: geen ontslagvergoeding

Als uw werkgever ontslag aanvraagt via het UWV WERKbedrijf en een ontslagvergunning ontvangt, krijgt u ontslag zonder ontslagvergoeding. Wel zal de werkgever rekening moeten houden met de opzegtermijn, wat inhoudt dat u nog een (aantal) maand(en) salaris ontvangt. Verder gaat er ook een lange periode overheen van aanvraag tot toekenning ontslagvergunning, waardoor ontslag via het UWV WERKbedrijf langslepend kan zijn. In de tussentijd ontvangt u salaris. Tevens is niet zeker of de ontslagvergunning toegekend wordt. De motivatie moet bij aanvraag door de werkgever duidelijk worden onderbouwd. 

 Niet verlengen van een tijdelijk contract (jaarcontract): geen ontslagvergoeding

Wanneer uw werkgever uw tijdelijk contract niet verlengt, ontvangt u geen ontslagvergoeding. Het arbeidscontract is voor een bepaalde tijd aangegaan en zal aflopen als het contract niet verlengd wordt. Dit volgt uit het verbintenissenrecht, waarin wordt gesteld dat een contractduur, tenzij anders aangegeven, niet automatisch wordt verlengd. 

 Ontslag op staande voet: geen ontslagvergoeding

In geval van ontslag op staande voet wegens een dringende reden betaalt de werkgever geen ontslagvergoeding. Ook is er geen opzegtermijn van toepassing en is geen ontslagvergunning benodigd. Er is wel de eis dat het ontslag op staande voet rechtvaardig is. Op staande voet ontslag krijgen is gerechtvaardigd bij niet voldoen aan een redelijke opdracht, misleiding bij sollicitatie, stelen van de werkgever, dronkenschap op het werk, beschadigen of in gevaar brengen van eigendommen van de werkgever, bedrijfsgeheimen bekend maken, en vele andere mogelijke redenen. U hoeft een ontslag op staande voet niet te accepteren. Als u het niet eens bent met een beslissing van de werkgever tot ontslag op staande voet, kunt u een gerechtelijke procedure aanspannen. Als u gelijk krijgt, wordt mogelijk het ontslag ingetrokken (zeer zeldzaam) of een ontslagvergoeding toegekend. 

Meer over ontslag op staande voet

Bij ontslag op staande voet wordt de arbeidsovereenkomst, zonder tussenkomst van UWV of kantonrechter, per direct beëindigd. De wet zegt het volgende over ontslag op staande voet “  daden, eigenschappen of gedrag van de werknemer waardoor in redelijkheid niet langer meer van de werkgever kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren.” Met andere woorden, er dient een dringende reden te zijn om de werknemer te ontslaan en de arbeidsovereenkomst per direct te laten eindigen. Enkele voorbeelden zijn: diefstal, mishandeling, vernieling, werkweigering, ongewenste intimiteiten of ernstige onbekwaamheid. De werkgever mag daarbij ook rekening houden met het eerdere gedrag van de werknemer. Tevens kan de leeftijd van de werknemer meespelen, de lengte van het dienstverband, een langdurige (onberispelijke) staat van dienst en de persoonlijke omstandigheden van de werknemer.

Welke gevolgen heeft ontslag op staande voet 
  • De arbeidsovereenkomst wordt per direct geëindigd. UWV speelt geen rol 
  • Een opzegtermijnen is niet van toepassing
  • De werknemer kan schadeplichtig zijn
  • De werknemer komt niet in aanmerking voor een WW-uitkering
 Ontslag tijdens de proeftijd: geen ontslagvergoeding

Bij een nieuw dienstverband is een proeftijd in het arbeidscontract opgenomen. Dit is ook een wettelijke eis aan de proeftijd: deze is alleen geldig indien schriftelijk overeengekomen. Omdat uw werkgever uw functioneren nog niet heeft kunnen beoordelen, en u de werkcultuur en -situatie, wordt een proeftijd afgesproken waarin u elkaar beter leert kennen. Mocht in deze periode overgegaan worden tot ontslag, is er geen mogelijkheid tot gerechtelijke procedure. Uitzonderingen zijn: als het ontslag tijdens de proeftijd is gemaakt op basis van geslacht of arbeidsduur of wanneer het ontslag in strijd is met ‘goed werkgeverschap’. Ontslag tijdens de proeftijd is onvoorwaardelijk mogelijk, en hoeft ook niet gemotiveerd te worden. Bij ontslag tijdens de proeftijd ontvangt u geen ontslagvergoeding. 

 Ontslag met een correctiefactor van 0: geen ontslagvergoeding

Wanneer de kantonrechter een ontbinding uitspreekt, ontvangt u een vergoeding op basis van de kantonrechtersformule. Deze vermenigvuldigt de factoren A, B en C, dus als één factor op 0 wordt gesteld, komt de uitkomst van de ontslagvergoeding op 0 uit. De hoogte van de correctiefactor (C factor) wordt bepaald door de kantonrechter. De correctiefactor wordt op 0 gezet wanneer de reden tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst volledig te wijten is aan de werknemer, zoals misdragingen van de werknemer.

Direct juridisch advies

Een mail aan onze arbeidsjuristen is voldoende om antwoord te krijgen op uw vragen over een ontslagvergoeding.

Mail uw vraag

Hogere ontslagvergoeding

Ook voor u? Vraag direct advies aan onze arbeidsrechtjuristen en ontslagadvocaten.

Klik hier

Financieel advies

Wij kunnen u direct adviseren. Wij zetten alle mogelijkheden voor u op een rij.

Mail uw vraag

Check uw vaststellings overeenkomst

Laat onze arbeidsjuristen uw beëindigingovereenkomst controleren.

Doe de check